Sabah uyanınca, yatmadan önce, yemekten önce/sonra, evden çıkarken, yolculukta, ezan sonrası ve sıkıntı anında okunan duaların derlenmiş listesi. Her dua Arapça aslı, Türkçe okunuşu, anlamı ve hadis/Kur'an kaynağıyla birlikte verilmiştir.
Dua, kulun Allah'a yönelerek ihtiyaçlarını, dileklerini ve şükrünü dile getirmesidir. Hz. Peygamber (sav) duayı "ibadetin özü" olarak tanımlamıştır (Tirmizî). Aşağıdaki derlemede günlük hayatın belirli anlarında okunan en yaygın dualar; Arapça asılları, Türkçe okunuşları, anlamları ve hadis kaynaklarıyla birlikte yer alır.
Dualar Sahîh-i Buhârî, Müslim, Tirmizî, Ebû Dâvûd ve Kur'an-ı Kerim'den derlenmiş; Türkiye'de Diyanet kaynaklarında esas alınan biçime uygundur.
Sözlükte "çağırmak, seslenmek, yalvarmak" anlamına gelen dua; kulun her hâlinde yaratıcısıyla iletişim kurma biçimidir. Sıkıntıda da rahatta da, şükür için de istek için de Allah'a yönelir. İslam'da dua, başlı başına bir ibadet olarak görülür.
Hz. Peygamber'in (sav) Kur'an-ı Kerim ve hadislerde aktarılan duaları sünnet kabul edilir; bunun yanında kişinin kendi diliyle, içinden geçtiği gibi Allah'a yönelmesi de tamamen meşrudur. Asıl olan kalp huzuru ve samimiyettir.
Klasik kaynaklarda duanın daha samimi ve etkili olabilmesi için bazı adabdan söz edilir:
Aşağıda günün belirli anlarında okunan, Hz. Peygamber'in (sav) sünnetinde ve Kur'an'da yer alan yaygın dualar derlenmiştir. Her duaya#dua-<ad> ile doğrudan bağlantı verebilirsin.
Ne zaman: Her hayırlı işe başlarken
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ
Okunuşu: Bismillâhirrahmânirrahîm.
Anlamı: Rahmân ve Rahîm olan Allah'ın adıyla.
Kaynak: Kur'an-ı Kerim — Fâtiha 1
Ne zaman: Sabah uykudan kalkar kalkmaz
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَحْيَانَا بَعْدَ مَا أَمَاتَنَا وَإِلَيْهِ النُّشُورُ
Okunuşu: Elhamdülillâhillezî ahyânâ ba'de mâ emâtenâ ve ileyhi'n-nüşûr.
Anlamı: Bizi öldürdükten sonra dirilten Allah'a hamdolsun; dönüş yalnız O'nadır.
Kaynak: Sahîh-i Buhârî
Ne zaman: Uyumadan hemen önce
اللَّهُمَّ بِاسْمِكَ أَمُوتُ وَأَحْيَا
Okunuşu: Allâhümme bismike emûtü ve ahyâ.
Anlamı: Allah'ım, senin adınla ölür ve senin adınla dirilirim.
Kaynak: Sahîh-i Buhârî
Ne zaman: Yemeğe başlarken
بِسْمِ اللَّهِ وَعَلَى بَرَكَةِ اللَّهِ
Okunuşu: Bismillâhi ve alâ bereketillâh.
Anlamı: Allah'ın adıyla ve Allah'ın bereketi üzerine.
Kaynak: Yaygın sünnet uygulaması
Ne zaman: Yemeği bitirdikten sonra
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَطْعَمَنَا وَسَقَانَا وَجَعَلَنَا مِنَ الْمُسْلِمِينَ
Okunuşu: Elhamdülillâhillezî et'amenâ ve sekânâ ve cealenâ mine'l-müslimîn.
Anlamı: Bizi yediren, içiren ve Müslümanlardan kılan Allah'a hamdolsun.
Kaynak: Sünen-i Tirmizî, Ebû Dâvûd
Ne zaman: Evden çıkarken eşiği geçerken
بِسْمِ اللَّهِ تَوَكَّلْتُ عَلَى اللَّهِ لَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ
Okunuşu: Bismillâhi, tevekkeltü alellâh, lâ havle ve lâ kuvvete illâ billâh.
Anlamı: Allah'ın adıyla, Allah'a güvendim; güç ve kuvvet ancak Allah'tandır.
Kaynak: Sünen-i Tirmizî, Ebû Dâvûd
Ne zaman: Eve adım atarken
بِسْمِ اللَّهِ وَلَجْنَا وَبِسْمِ اللَّهِ خَرَجْنَا وَعَلَى اللَّهِ رَبِّنَا تَوَكَّلْنَا
Okunuşu: Bismillâhi velecnâ ve bismillâhi haracnâ ve alâ rabbinâ tevekkelnâ.
Anlamı: Allah'ın adıyla girdik, Allah'ın adıyla çıktık; Rabbimiz olan Allah'a güvendik.
Kaynak: Ebû Dâvûd
Ne zaman: Araca, uçağa, otobüse vb. binerken
سُبْحَانَ الَّذِي سَخَّرَ لَنَا هَٰذَا وَمَا كُنَّا لَهُ مُقْرِنِينَ وَإِنَّا إِلَىٰ رَبِّنَا لَمُنْقَلِبُونَ
Okunuşu: Sübhânellezî sehhare lenâ hâzâ ve mâ künnâ lehû mukrinîn, ve innâ ilâ rabbinâ le-munkalibûn.
Anlamı: Bunu hizmetimize veren Allah'ı tesbih ederiz. Yoksa biz buna güç yetiremezdik; şüphesiz biz Rabbimize döneceğiz.
Kaynak: Kur'an-ı Kerim — Zuhruf 13-14
Ne zaman: Ezan bittikten sonra
اللَّهُمَّ رَبَّ هَٰذِهِ الدَّعْوَةِ التَّامَّةِ وَالصَّلَاةِ الْقَائِمَةِ آتِ مُحَمَّدًا الْوَسِيلَةَ وَالْفَضِيلَةَ وَابْعَثْهُ مَقَامًا مَحْمُودًا الَّذِي وَعَدْتَهُ
Okunuşu: Allâhümme rabbe hâzihi'd-da'veti't-tâmmeti ve's-salâti'l-kâimeh, âti Muhammedeni'l-vesîlete ve'l-fadîleh, veb'ashü makâmen mahmûdenillezî vaadteh.
Anlamı: Ey bu eksiksiz davetin ve kılınacak namazın Rabbi olan Allah'ım! Muhammed'e (sav) vesîleyi ve fazîleti ver; onu vaat ettiğin Makâm-ı Mahmûd'a ulaştır.
Kaynak: Sahîh-i Buhârî
Ne zaman: Hz. Peygamber'in adı geçtiğinde ve her vesileyle
اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَعَلَىٰ آلِ مُحَمَّدٍ كَمَا صَلَّيْتَ عَلَىٰ إِبْرَاهِيمَ وَعَلَىٰ آلِ إِبْرَاهِيمَ إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ
Okunuşu: Allâhümme salli alâ Muhammedin ve alâ âli Muhammed, kemâ salleyte alâ İbrâhîme ve alâ âli İbrâhîm, inneke hamîdün mecîd.
Anlamı: Allah'ım, İbrâhîm'e ve âline rahmet ettiğin gibi Muhammed'e ve âline de rahmet et; şüphesiz sen övgüye lâyık, şanı yüce olansın.
Kaynak: Sahîh-i Buhârî, Müslim
Ne zaman: Endişe, korku, üzüntü yaşandığında
حَسْبُنَا اللَّهُ وَنِعْمَ الْوَكِيلُ
Okunuşu: Hasbünallâhü ve ni'me'l-vekîl.
Anlamı: Allah bize yeter; O ne güzel vekildir.
Kaynak: Kur'an-ı Kerim — Âl-i İmrân 173
Ne zaman: Anne-babaya rahmet için her vesileyle
رَبِّ ارْحَمْهُمَا كَمَا رَبَّيَانِي صَغِيرًا
Okunuşu: Rabbi'rhamhümâ kemâ rabbeyânî sağîrâ.
Anlamı: Rabbim, küçükken beni nasıl yetiştirdilerse sen de onlara rahmet eyle.
Kaynak: Kur'an-ı Kerim — İsrâ 24
Ne zaman: Hasta için veya kendine şifa istenirken
اللَّهُمَّ رَبَّ النَّاسِ أَذْهِبِ الْبَأْسَ اشْفِ أَنْتَ الشَّافِي لَا شِفَاءَ إِلَّا شِفَاؤُكَ شِفَاءً لَا يُغَادِرُ سَقَمًا
Okunuşu: Allâhümme rabbe'n-nâs, ezhibi'l-be's, işfi ente'ş-şâfî, lâ şifâe illâ şifâüke şifâen lâ yuğâdiru sakamâ.
Anlamı: Ey insanların Rabbi olan Allah'ım! Sıkıntıyı gider, şifa ver. Şifa veren yalnız sensin; senin şifandan başka şifa yoktur; hiçbir hastalık bırakmayan bir şifa ver.
Kaynak: Sahîh-i Buhârî, Müslim
Ne zaman: Hata, günah ve gaflet anlarında tövbe için
أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ الْعَظِيمَ الَّذِي لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ الْحَيَّ الْقَيُّومَ وَأَتُوبُ إِلَيْهِ
Okunuşu: Estağfirullâhe'l-azîm ellezî lâ ilâhe illâ hüve'l-hayye'l-kayyûme ve etûbü ileyh.
Anlamı: Kendisinden başka ilâh olmayan, diri ve her şeyi ayakta tutan Yüce Allah'tan bağışlanma diler ve O'na tövbe ederim.
Kaynak: Sünen-i Tirmizî
Salavât, Hz. Peygamber'e (sav) rahmet ve esenlik dilemektir; en yaygın biçimi yukarıdaki listede 10. madde olarak verilmiştir. Hz. Peygamber'in adı geçtiğinde, namaz sonunda ve cuma günleri salavat getirmek özellikle tavsiye edilir.
İstiğfâr, Allah'tan bağışlanma dilemektir; en kısa biçimi "Estağfirullâh" demektir. Hz. Peygamber'in günde 70-100 kere istiğfâr ettiği rivayet edilir (Buhârî). Yatmadan önce, namaz sonrası ve gaflet anlarından sonra istiğfâr etmek yaygın bir alışkanlıktır.
Hatırla İslam uygulamasının dualar bölümünde günlük dualar kategorilere ayrılmış olarak yer alır: sabah-akşam zikri, yemek, yolculuk, salavât, istiğfâr ve sıkıntı duaları gibi. Her dua için Arapça yazımı, Türkçe okunuşu, anlamı ve kaynağı gösterilir; sesli okunuşunu dinleyebilirsin.
Zikirmatik bölümüyle birleştirerek bir duayı belirlediğin sayıda tekrarlayabilir; Esmâü'l-Hüsnâ sayfasındaki isimlerle birlikte kişisel bir zikir rutini kurabilirsin.
Dua, kulun yüce yaratıcısına yönelerek ihtiyaçlarını, dileklerini ve şükrünü dile getirmesidir. İslam'da dua, ibadetin özü kabul edilir; Hz. Peygamber'in (sav) "Dua ibadetin özüdür" (Tirmizî) hadisi bu yönü vurgular. Dua kabul olunsun olmasın, kulluğun ifadesi olarak yapılması bizatihi sevaptır.
Allah'a her dilde dua edilebilir. Sünnet-i seniyyede aktarılan Arapça duaların yanı sıra, kişinin kendi dilinde içinden geçenleri ifade etmesi de tamamen meşrudur. Önemli olan kalp huzuruyla, anlayarak ve samimiyetle yönelmektir.
Klasik İslâmî gelenekte duanın kabulüne mâni olabilecek sebepler arasında haram lokma, gaflet hâli, acelecilik ("dua ettim kabul olmadı" deyip vazgeçmek) ve kul hakkı sayılır. Buhârî'deki bir hadiste Hz. Peygamber haram lokmanın duayı engelleyebileceğine işaret eder. Kabul gecikmesi ise reddedildiği anlamına gelmez; ahirete saklanmış da olabilir.
Yaygın sünnete göre eller, avuç içleri yukarı bakacak şekilde göğüs hizasında açık tutulur; iki el arasında yumruk sıkacak kadar bir mesafe bırakılır. Dua bittikten sonra eller yüze sürülür. Bunlar tavsiye nitelikli adablardır; duanın özüne hâli olarak yapılır.
Salavât, Hz. Peygamber'e (sav) Allah'tan rahmet ve esenlik dilemektir. En yaygın biçimi "Allâhümme salli alâ Muhammedin ve alâ âli Muhammed…" duasıdır. Cuma günü, Hz. Peygamber'in adı geçtiğinde, namaz sonunda ve istek anlarında getirmek tavsiye edilir.
İstiğfâr, Allah'tan bağışlanma dilemektir. En kısa şekli "Estağfirullâh" demektir; Hz. Peygamber'in (sav) günde 70 ile 100 kere istiğfar ettiği rivayet edilir. Yatmadan önce, namaz sonrası ve gaflet anlarından sonra yapmak yaygın bir alışkanlıktır.
Sabah-akşam zikri (ezkâr-ı sabah ve mesâ), günün iki ucunda okunması tavsiye edilen kısa dua ve âyetlerden oluşan demet zikirlerdir. İçinde Âyetü'l-Kürsî, İhlâs, Felak ve Nâs sûreleri ile çeşitli Peygamber dualarının bulunduğu klasik bir derlemedir; manevî koruma ve günün bereketi için yaygın olarak okunur.
Hatırla İslam uygulamasında günlük dualar kategorilere ayrılmış olarak yer alır: sabah, akşam, yemek, yolculuk, salavat, istiğfar gibi. Her dua için Arapça yazımı, Türkçe okunuşu, anlamı ve kaynağı vardır. Zikirmatik özelliğiyle birlikte belirli bir duayı sayarak tekrarlayabilir, sık kullandıklarını favorilere ekleyebilirsin.
