Üç aylar2026-2027

Diyanet İşleri Başkanlığı'nın resmî dinî günler takvimine göre:

Kandiller gece idrak edilir: tabloda yazan günün akşam ezanıyla başlar, ertesi sabaha kadar sürer. Tüm kandil tarihleri için kandil tarihleri sayfasına, Ramazan'ın günlük imsak ve iftar saatleri için imsakiye sayfasına bakabilirsin.

Hicrî takvimin 7, 8 ve 9. ayları olan Recep, Şaban ve Ramazan birbirini izler. Bu üç ayın birlikte anılması, içlerinde yoğunlaşan mübarek gecelerden ve Ramazan'a doğru yükselen bir hazırlık fikrinden doğmuştur.

Bir noktayı açıkça belirtmek gerekir: "Üç aylar" terimi Kur'an'da veya hadiste geçmez. Recep'in haram aylardan biri olması Kur'an'da sabittir (Tevbe 9:36), Şaban ayında oruç Hz. Peygamber'in (sav) uygulamasıyla, Ramazan orucu ise farz olarak bilinir. Bunları tek bir dönem olarak adlandırmak ise sonraki dönem Anadolu geleneğidir — bidat değil, ama sünnette geçen bir kavram da değil.

Recep, Kur'an'da zikredilen dört haram aydan biridir (Zilkade, Zilhicce, Muharrem ve Recep). Bu aylarda savaşmak yasaklanmış, zulmün her türlüsünden uzak durulması emredilmiştir: "Onlarda kendinize zulmetmeyin" (Tevbe 9:36).

Recep ayının tamamını oruçlu geçirmeye dair rivayetler hadis âlimlerince zayıf bulunmuştur. Ayın belirli günlerinde — pazartesi-perşembe ya da eyyâm-ı bîd — nafile oruç tutmak ise genel sünnet uygulamasının içindedir.

Şaban, Hz. Peygamber'in (sav) Ramazan dışında en çok oruç tuttuğu aydır. Hz. Âişe (ra) şöyle der: "Resûlullah'ın Şaban ayından daha çok oruç tuttuğu bir ay görmedim" (Buhârî, Müslim). Kendisine sorulduğunda, bu ayın insanların gaflette olduğu ve amellerin yükseltildiği bir ay olduğunu bildirmiştir.

Ayın 15. gecesi Berat Kandili olarak idrak edilir — 22 Ocak 2027 tarihinde. "Berât" kurtuluş anlamına gelir; tövbe, istiğfâr ve dargınlıkları gidermenin öne çıktığı gecedir. Ramazan'a manevi hazırlığın başladığı nokta olarak görülür.

Şaban'ın ikinci yarısında yeni bir nafile oruca başlamamak konusunda âlimler arasında görüş farkı vardır. Hanefî çoğunluğu bunu bir yasak değil, Ramazan'a dinç girmek için bir tavsiye olarak yorumlar; hâlihazırda sürdürülen bir orucu kesmek gerekmez.

Üç ayların zirvesi. Kur'an-ı Kerim'in indirilmeye başlandığı ay (Bakara 2:185), orucun farz kılındığı ay ve içinde Kadir Gecesi'nin bulunduğu ay. 8 Şubat 2027 tarihinde başlar; Kadir Gecesi 5 Mart 2027 gecesine denk gelir.

Günlük imsak ve iftar saatleri, oruç süreleri ve Ramazan'ın kilit tarihleri için imsakiye sayfası; orucun fıkhı için oruç rehberi; gece kılınan namaz için teravih sayfası hazırlandı.

Farz olan yalnızca Ramazan orucudur. Recep ve Şaban'da tutulan oruçların tamamı nafiledir. Yaygın uygulamalar:

Geçmiş Ramazanlardan kaza borcu olan kişi için, üç aylar bu borcu kapatmak açısından uygun bir dönemdir: yeni Ramazan girmeden önce eski kazayı tamamlamak, Hanefî fıkhında tavsiye edilen sıralamadır.

Üç ayların işlevi bir yarış değil, bir hazırlık. Sürdürülebilir olan, yoğun olandan daha değerlidir — "Amellerin en sevimlisi, az da olsa devamlı olanıdır" (Buhârî, Müslim).

1. Takvimi önceden kur. Kandil ve Ramazan tarihlerini şimdiden işaretle; kandiller gece başladığı için bir gün önceden hatırlatma kur.
2. Tek bir hedef seç. Günde iki sayfa Kur'an ya da haftada bir gün nafile oruç — üçünü birden değil.
3. Varsa namaz borcunu planla. Günde bir vakit kaza bile üç ayda doksan vakit demektir.
4. Hatim planı kur. Ramazan'a 30 günlük hatimle girmek için üç ayların başında planı yapmak yeterli; hatim hesaplama aracıyla hangi tarihte biteceğini görebilirsin.
5. Şaban'da oruca alış. Ramazan'a birden girmek yerine Şaban'da haftada bir-iki gün tutmak, ilk günleri belirgin şekilde kolaylaştırır.