Namaz, bulûğ çağına girdiğin andan itibaren farzdır. Aradan geçen yılların borcunu tahmin etmek zordur; aşağıdaki araç doğum tarihin, ergenlik yaşın ve düzenli namaza başladığın tarihten yola çıkarak kaç vakit borcun olduğunu ve bu borcun hangi tempoda ne zaman biteceğini hesaplar.
Kazâ namazı, vaktinde kılınamamış farz namazın sonradan kılınmasıdır. Bir namazın vakti geçtiğinde yükümlülük düşmez, borca dönüşür. Uzun süre namaz kılmamış biri için ilk adım borcu ölçmektir: rakam belirsiz kaldığı sürece başlamak da zorlaşır.
Girdiğin bilgiler tarayıcından çıkmaz; hesap tamamen cihazında yapılır.
Sonuç bir tahmindir, kesin bir yükümlülük beyanı değildir. Bulûğ yaşı kişiye göre değişir; hastalık, yolculuk ve bilinçsiz geçen dönemler kişinin kendi durumuna göre değerlendirilir. Kılınmış namazları hatırlamıyorsan âlimlerin tavsiyesi "kesin borçlu olduğun" miktardan başlamaktır. Detaylı sorularda müftülüğe danış.
Çıkan sayı bir tahmindir. Aralarda kılınan namazlar, hastalık ve yolculuk dönemleri kişiye göre değişir. Âlimlerin tavsiyesi, kesin borçlu olduğun miktarı esas alıp başlamaktır — kesin rakamla uğraşmak çoğu zaman başlamayı geciktirir.
Kazâ namazı için ayrı bir vakit ayırmak çoğu kişide birkaç hafta sürüyor ve bırakılıyor. Kalıcı olan yöntem, kazâyı mevcut namaz düzenine yapıştırmaktır:
Kazânın nasıl kılınacağı, niyet ve tertip konusundaki ayrıntılar için Kaza namazı nasıl kılınır? yazısına, namazın kılınışı için namaz rehberine bakabilirsin.
Namazın farz olduğu tarih (bulûğ/ergenlik) ile düzenli namaza başladığın tarih arasındaki gün sayısı bulunur, bu sayı günlük vakit sayısıyla çarpılır. Hanefî mezhebinde vitir de vâcip olduğu için günlük 6 vakit (5 farz + vitir) alınır; diğer mezheplerde 5 vakit sayılır. Kadınlarda âdet ve loğusalık günleri namaz yükümlülüğü dışında olduğundan toplam günden düşülür.
Bulûğ, kişinin fizyolojik olarak ergenliğe ulaşmasıdır; kesin bir takvim yaşı yoktur. Fıkıh kitaplarında asgari sınır erkeklerde 12, kızlarda 9 yaş olarak verilir; ergenlik belirtisi görülmemişse üst sınır her ikisi için 15 yaştır. Hesaplayıcıda varsayılan olarak erkeklerde 12, kızlarda 9 kullanılır ve alan düzenlenebilir bırakılmıştır.
Hayır. Âdet (hayız) ve loğusalık (nifas) günlerinde namaz kılınmaz ve bu günlerin namazı sonradan kazâ edilmez — bu bir kolaylıktır. Oruç ise kazâ edilir. Bu yüzden hesaplayıcı, kadınlarda ayda ortalama âdet günü kadar günü toplam borçtan düşer.
Uygulamada en sürdürülebilir yöntem, her farz namazın ardından aynı vakitten bir kazâ kılmaktır: sabah namazından sonra bir sabah kazâsı, öğleden sonra bir öğle kazâsı… Günde 5-6 vakit eder ve ayrı zaman ayırmayı gerektirmez. Borcu erken bitirmek isteyenler bu sayıyı artırabilir; önemli olan hızdan çok istikrardır.
Beş vakitten az borcu olan kişinin (sahib-i tertip) sıraya uyması gerekir. Borç beş vakti aştıysa Hanefî mezhebinde tertip düşer; istediğin vakitten başlayabilirsin. Niyette 'kazâya kalan ilk sabah namazımı' veya 'son sabah namazımı' demek yeterlidir; her günü tek tek saymak gerekmez.
Hayatta olan ve kılabilecek durumda olan bir kişi namaz borcunu para ile ödeyemez; kazâ etmesi gerekir. Fidye (ıskat-ı salât) yalnızca vefat eden kişinin geride bıraktığı namaz borcu için, vasiyeti varsa mirasından ödenir. Bu konuda mezhepler ve âlimler arasında görüş farkları vardır.
Kazâsı gereken namazlar farzlar ve vâcip olan vitirdir. Sünnetlerin kazâsı gerekmez; istisna olarak sabah namazının sünneti, farzıyla birlikte aynı gün öğle vaktinden önce kazâ edilirse kılınır. Kazâ borcu olan kişinin nafile yerine kazâ kılması daha faziletlidir.
Hatırla İslam App Store'da yayında — hemen indir, vakitleri kaçırma. Android sürümü çok yakında.
