Berat Kandili, Hicrî takvimde 15 Şaban gecesi idrak edilir. 2027 yılında 22 Ocak 2027 Cuma gününe denk gelir; kandil gecesi bu günün akşam ezanıyla başlar ve ertesi sabah imsak vaktine kadar sürer.
01
Takvim
Berat Kandili ne zaman?
Aşağıdaki tarihler T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı'nın resmî dinî günler listesinden alınmıştır. Tabloda yazan gün, gecenin başladığı gündür: o günün akşam ezanı okunduğunda kandil gecesine girilmiş olur.
Hicrî takvim kamerî olduğu için her yıl Gregoryen takvimde yaklaşık 10-11 gün geriye kayar. Bu yüzden aynı kandil, birkaç yıl içinde farklı mevsimlere denk gelir; bazı yıllarda ise aynı takvim yılına iki kez düşebilir.
02
Kelime
Adı nereden geliyor?
"Berât", Arapça berâet kelimesinin Türkçeleşmiş hâlidir; "borçtan, suçtan kurtulma, temize çıkma" anlamına gelir. Klasik kaynaklarda bu gece "leyletü'n-nısf min şa'bân" (Şaban'ın yarısı gecesi) adıyla geçer.
"Kandil" adı ise Osmanlı geleneğinden gelir: II. Selim döneminden itibaren bu gecelerde minarelerde kandiller yakılarak halka gecenin girdiği duyurulurdu. Bugün de bu geceler Türkçede kandil adıyla anılır.
03
Kaynak
Dinî dayanağı
Duhân sûresinin başındaki "mübarek gece" ifadesi (Duhân 3-4) müfessirlerce farklı yorumlanmıştır: çoğunluk bunu Kadir Gecesi olarak açıklarken, bir kısım âlim Berat gecesine işaret ettiğini söylemiştir.
Hz. Peygamber'in (sav) Şaban ayında diğer aylardan daha çok nafile oruç tuttuğu sahih rivayetlerle sabittir (Buhârî, Savm 52; Müslim, Sıyâm 176). Bu, Şaban ayının bütününe tanınan değerin en sağlam dayanağıdır.
Şaban'ın on beşinci gecesine dair "Allah bu gecede yaratıklarına nazar eder ve müşrik ile kin besleyen dışında herkesi bağışlar" mealindeki rivayet İbn Mâce, Tirmizî gibi kaynaklarda yer alır; bazı âlimlerce hasen, bazılarınca zayıf sayılmıştır. Bu sebeple gece, farz bir ibadetin değil, tövbe ve istiğfârın gecesi olarak değerlendirilir.
Buna karşılık bu geceye özgü olarak tarif edilen ve yüz rekâtlık bir namaz anlatan "salâtü'l-elfiyye" rivayeti, hadis âlimlerince uydurma kabul edilmiştir.
04
İbadet
Hangi namaz kılınır?
Berat gecesine özgü, rekât sayısı belirlenmiş bir namaz sahih sünnette yoktur. Bu gece nafile namaz kılınır: teheccüd, evvâbin ya da mutlak nafile. Kaza borcu olanın geceyi kaza namazıyla değerlendirmesi öncelikli kabul edilir.
Halk arasında yüz rekât olarak anlatılan "Berat namazı" (salâtü'l-elfiyye), hadis âlimlerince uydurma sayılan bir rivayete dayanır ve klasik fıkıh kaynaklarında da eleştirilmiştir. Gecenin ihyası için tövbe, istiğfâr, Kur'an ve nafile namaz yeterlidir.
Gecenin adı "kurtuluş" demektir. Samimi bir tövbe — pişmanlık, terk etme ve bir daha dönmeme kararı — bu gecenin merkezindeki ameldir.
Ramazan hazırlığını planlayın
Berat, Ramazan'a yaklaşık iki hafta kala gelir. Kaza oruçlarını tamamlamak, fitre ve zekât hesabını gözden geçirmek, hatim planı yapmak için doğal bir eşiktir.
Dargınlıkları giderin
Rivayette bağışlanmayanlar arasında "kin besleyen" kişinin sayılması, bu gecenin en somut ödevidir: küskünlüğü bu gece bitirin.
Kaza namazı ve kaza orucunu hesaplayın
Ramazan'a borçsuz girmek için son fırsat aralığıdır. Geçmiş Ramazanlardan kalan oruç borcu varsa Şaban'ın kalan günlerinde kaza edilebilir.
Kur'an okuyun
Bir cüz ya da imkân ölçüsünde bir bölüm; özellikle Duhân sûresini mealiyle okumak gecenin muhtevasına uygundur.
Sadaka verin, akraba ziyaret edin
Sıla-i rahim ve sadaka, bu gecede en çok tavsiye edilen amellerdendir.
06
Dua
Berat Kandili duası
اللَّهُمَّ إِنَّكَ عَفُوٌّ تُحِبُّ الْعَفْوَ فَاعْفُ عَنِّي Allâhümme inneke afüvvün tühibbü'l-afve fa'fü annî Allah'ım! Sen affedicisin, affetmeyi seversin; beni affet. Tirmizî, Deavât 84 — Kadir Gecesi için öğretilmiş olsa da tövbe gecesi olan Berat'ta da yaygın olarak okunur
Günlük hayatta okunan diğer dualar için dualar sayfasına, Allah'ın isimleriyle dua etmek için Esmaü'l-Hüsna bölümüne bakabilirsiniz.
07
SSS
Sıkça sorulan sorular
Berat Kandili hangi gece idrak edilir?
Hicrî takvimde Şaban ayının 15. gecesinde, yani 14 Şaban gününün akşam ezanıyla başlayan gecede idrak edilir. Ramazan'ın başlamasına yaklaşık iki hafta kalmıştır.
Berat gecesinde kader mi yazılır?
Halk arasında bu gecede bir yıllık takdirin yazıldığı yaygın olarak söylenir ve bazı rivayetlerde buna işaret edilir. Ancak bu konudaki rivayetlerin sıhhati tartışmalıdır ve müfessirlerin çoğunluğu Duhân sûresindeki "her hikmetli iş ayırt edilir" ifadesini Kadir Gecesi'ne yorumlar. Kesin olan, gecenin tövbe ve dua için değerlendirilmesinin tavsiye edildiğidir.
Berat namazı kaç rekâttır?
Yüz rekât olarak tarif edilen "Berat namazı", hadis âlimlerince uydurma kabul edilen bir rivayete dayanır. Bu gecede belirli bir rekât sayısına bağlı olmaksızın nafile namaz kılınır; kaza borcu olan için kaza namazı önceliklidir.
Berat Kandili'nde oruç tutulur mu?
Şaban ayında nafile oruç tutmak sahih sünnetle sabittir; Hz. Peygamber'in (sav) bu ayda diğer aylardan daha çok oruç tuttuğu rivayet edilir. Berat gününde oruç tutmak da bu genel tavsiyenin içinde yer alır. Ancak Şaban'ın son bir iki gününde, Ramazan'a bitiştirme endişesiyle oruç tutmamak tavsiye edilmiştir.
